به بهانه ی شهریورگان
🔶“خُنُک آن که جامی بگیرد به دست
خورَد یادِ شاهان ِ یزدان پَرَست”
به بهانه ی شهریورگان
🔷#دکتر_بتول_فخراسلام
♦️در نگارههای هخامنشی شهریاران در یک دست گل نیلوفر و در دست دیگر عصا یا چوبدستی دارند. عصا که رمزی از قدرت قانونی و چیرگی ِ زندگی و شادی بر زمین است و نیلوفر، نیز رمزی از صلح و آشتی و زندگی است. شاه در فرهنگ کهن رمزی از برکت دهی و زندگی بخشی بود. در بعضی نگاره ها مقابل شاه دو آتشدان قرار دارد؛ دو اسپَندسوز. که نقش های ریز چلیپا زیبایی بخش آن ست و نشان برابری است و عدم تبعیض. آتش، روشنی خرد و آگاهی ست و مهرورزی…
♦️فردوسی در #شاهنامه پند و پیام های ارزشمندی برای شهریاران دارد:
◽️ستم نامه ی عَزل ِ شاهان بُوَد
چو درد دل بی گناهان بُوَد
◻️خرد، افسر ِ شهریاران بُوَد
همان زیور ِ نامداران بُوَد
◻️گر ایمن کنی مردمان را ز داد
خود ایمن بخُسبی و از داد، شاد
◽️نگر تا به شاهی، نداری امید
بخوان روز و شب، دفتر جمّشید
◽️به شاهی، خردمند باشد سزا
به جای خرد، زر شود بی بها
◽️اگر کشور آباد داری به داد
بمانی تو آباد وز داد، شاد
◽️هر آن گه که خشم آوَرَد پادشا
سَبُک مایه خوانَد ورا پارسا
◽️همان شاه بیدادگر در جهان
نکوهیده باشد به نزد ِ مِهان
◽️فروتن بُوَد شَه که دانا بُوَد
به دانش، بزرگ و توانا بُوَد
◽️کسی کو بُوَد پاک و یزدان پرست
نَیازَد به کردار بد، هیچ دست
◽️میاز و مَناز و مَتاز و مَرَنج
چه تازی به کین و چه نازی به گنج؟
◽️نگر خویشتن را نداری بزرگ
وگر گاه یابی، نگردی سترگ
◽️ و دیگر که پیمان شکستن ز شاه
نباشد پسندیده ی نیک خواه
◽️هر آن کس که بسیار گوید دروغ
به نزدیک شاهان، نگیرد فروغ
◽️ستیزه نه نیک آید از نامجوی
بپرهیز و گرد ستیزه، مَپوی
◽️زبان را مَگَردان به گرد دروغ
چو خواهی که تخت تو گیرد فروغ
◽️رخ پادشا تیره دارد دروغ
بلندیش هرگز نگیرد فروغ
◽️خنُک آن که در خشم، هشیارتر
همان بر زمین، او بی آزارتر
◽️چو شادی بکاهی، بکاهد روان
خرد گردد اندر میان، ناتوان
◽️توانگر به بخشش بُوَد شهریار
به گنج نهفته، نِه ای پایدار
◽️به داد و دَهِش گیتی آباد دار
دل زیردستان خود، شاد دار
◽️ابَر شاه زشت است خون ریختن
به اندک سخن، دل برآمیختن
◽️فریدون فرخ، فرشته نبود
به مُشک و به عنبر، سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکُوی
تو داد و دهش کن، فریدون، تُوی
💠#بنیاد_فردوسی_مشهد
💠#كانون_شاهنامه_فردوسي_توس
🆔 http://bonyadferdowsitous.ir/
🆔https://t.me/bonyadeferdowsitous




