خاستگاه و جایگاه شاهنامه پژوهی نشریات و مقالات یادداشت روز

🔷 به اسارت بردن درفش کاویانی

3 اسفند, 1400

0 9 زمان مطالعه کمتر از یک دقیقه

‍ 🔷 به اسارت بردن درفش کاویانی

♦️آرش اکبری مفاخر

🔶در حماسه‌های گورانی بارها دربارۀ به اسارت بردن درفش و بازگرداندن آن از سوی پهلوانان ایران سخن گفته شده است. بارزترین نمونۀ به تاراج بردن درفش در تاریخ اساطیری، بردن درفش کاویانی در نبرد ارجاسپ با گشتاسپ از سوی ارجاسپ و در تاریخ رسمی، بردن درفش کاویانی از سوی اعراب در نبرد قادسیه است. در روایتهای حماسی گورانی از ربودن و بردن کوس هم یاد شده است. این روند بازتاب سنتی است که در آن پهلوانان پیروز زنان، دختران، پرستار، تاج، کلاهخود، چتر و دیگر داراییهای شاه یا پهلوان دشمن را به تاراج میبرند:

از آنجا بشنو
که شبی زال زر تا هنگام سحر در خواب بود.
نوذر را
بسیار غمگین به خواب دید؛
بدون تاس و کوس،
بدون گرز و فتراک!
درفش زرینش صد پاره
و روزگارش آشفته و بی‌رونق بود.
زوارۀ سرهنگ
آشفته و سراسیمه
در کنارۀ آب پیشرو سپاه بود.
زرعلی و چند نامور دلیر
در میدان کارزار گرفتار و سرگشته بودند.
سپاه بدون کوس و طبل و زنگ دارا
در صحرا پراکنده بود.
سام با درماندگی به زال گفت:
نمیدانم رستم
با آن گرز و گوپالش کجاست؟
آگاه نیستی که سپاهم
شکست خورد
و دشمن
درفشم را به اسیری برد؟